⁨Gramatyka dla praktyka 1–3⁩ — recenzja i opinie: gramatyka A1–B1

Czym jest ta książka

Gramatyka dla praktyka to seria trzech zbiorów ćwiczeń gramatycznych, napisanych przez osoby uczące grupy międzynarodowe w szkole języka polskiego w Poczdamie; w Polsce sprzedaje ją START Polish. Każdy tom obejmuje jeden obszar gramatyki i zawiera ćwiczenia na wszystkich trzech poziomach — A1, A2 i B1 — oznaczonych kolorami (czerwonym, żółtym i zielonym), więc ta sama książka rośnie razem z tobą.

• Tom 1 — Fleksja i słowotwórstwo: 296 stron.
• Tom 2 — Czasownik.
• Tom 3 — Składnia: 204 strony.

Książki mają format A4, są napisane po polsku i nie mają nagrań. Podany wyżej ISBN dotyczy aktualnego nakładu tomu 1.

Dla kogo jest najlepsza

• Dla osób na poziomie A2, które chcą uzupełnić luki w gramatyce przed B1 — egzamin ma osobną część gramatyczną i trzeba ją zaliczyć.
• Dla tych, którzy lepiej uczą się z ćwiczeń z kluczem niż z samych wyjaśnień.
• Dla nauczycieli i korepetytorów, którzy szukają stopniowanych ćwiczeń dla grup o różnym poziomie.

Kto powinien wybrać coś innego

• Zupełnie początkujący, którzy uczą się sami: polecenia są wyłącznie po polsku.
• Każdy, kto potrzebuje ćwiczeń ze słuchania albo mówienia — nie ma tu nagrań.
• Osoby z ograniczonym budżetem: każdy tom to duża i dość droga książka. Wybierz jeden tom zamiast całego kompletu.

Co jest w środku

• Tom 1: wszystkie przypadki i deklinacja oraz słowotwórstwo — przymiotniki, przysłówki, rzeczowniki odczasownikowe, żeńskie nazwy zawodów, stopniowanie.
• Tom 2: koniugacja, czas teraźniejszy, przeszły i przyszły, aspekt, tryb przypuszczający i rozkazujący, czasowniki modalne, czasowniki ruchu, czasowniki nieregularne.
• Tom 3: budowanie zdań od prostych do złożonych, powtórki „Czy pamiętasz?” i teksty kulturowe o polskich zwyczajach i historii.
• Przy każdym zestawie ćwiczeń krótkie wyjaśnienie z tabelą, klucz oraz indeks terminów gramatycznych w kilku językach.

Ćwiczenia są uporządkowane według tego, co chcesz powiedzieć — według funkcji komunikacyjnej — a nie wyłącznie według rozdziałów gramatyki.

Co mówią uczący się i nauczyciele

Opinie pochodzą głównie od nauczycieli i naukowców. W recenzji w Kwartalniku Polonicum Uniwersytetu Warszawskiego (Święcka, 2018) seria nazwana jest „pozycją obowiązkową na półce” podręczników do nauczania polskiego jako obcego, która „pozwala gruntownie powtórzyć materiał przed egzaminami certyfikatowymi na poziomie B1”. Naukowa recenzja w czasopiśmie Uniwersytetu Łódzkiego (Dembowska-Wosik, 2022) ocenia ją jako „na najwyższym poziomie”, odnotowując drobne błędy i kilka zadań bez polecenia. Naukowcy cytowani na stronie autorek chwalą podejście funkcjonalne, oznaczenie poziomów kolorami, treści kulturowe i różnorodność ćwiczeń; prof. Bernhard Brehmer dodaje, że terminologia gramatyczna wyłącznie po polsku „z pewnością stanowi utrudnienie” dla osoby na poziomie A1, i chciałby mniej ćwiczeń z lukami. Wczesna skarga na brak klucza jest już nieaktualna — każdy tom go ma.

Na Empiku trzy tomy mają tylko kilka ocen w gwiazdkach (4,7–5,0, październik 2026) i żadnych pisemnych opinii uczących się, więc nie umiemy powiedzieć, jak sprawdzają się u osób uczących się samodzielnie.

(Dla przejrzystości: osoba, która napisała tę recenzję, współtworzyła później Zdaj się na polski! dla wydawnictwa START Polish, które sprzedaje też tę książkę.)

Nasza ocena

Najbardziej kompletny zestaw ćwiczeń z gramatyki na naszej liście dla każdego, kto celuje w B1. Nie kupuj od razu wszystkich trzech tomów: zacznij od tomu 2 (czasownik) albo tomu 1 (przypadki) — od tego, który obejmuje twój słabszy obszar. Połącz go z podręcznikiem albo z naszymi testami B1, w których część gramatyczna szybko pokaże, nad którymi formami trzeba jeszcze popracować.